Analyse van de gegevens die zijn verzameld met software en sensoren voor het monitoren van de houding van de patiënt: een onderzoek op een intensivecareafdeling

Inleiding

Decubitus is een ongewenste gebeurtenis die risicopatiënten op intensivecareafdelingen (IC) kan treffen. Langdurige immobiliteit verlengt de opnameduur en verhoogt de behandelkosten. Regelmatig wisselen van de houding van de patiënt is essentieel bij de preventie van decubitus. Met sensoren op basis van het Internet of Things (IoT) kan de houding van de patiënt in realtime worden gemonitord, wat persoonlijke interventies door het zorgteam vergemakkelijkt. Dit verslag richt zich op de analyse van de gegevens die met monitoringsensoren zijn verzameld bij de continue follow-up van patiënten op een IC. 

Doelstellingen

Het analyseren van de rapporten die het monitoringsysteem genereert en die tot in detail laten zien hoe vaak de wisselligging plaatsvond, hoelang en in welke houding de patiënt lag, om verbeterpunten in de preventie van decubitus te vinden. Doel is het gebruik van houdingssensoren bij kritieke patiënten op een IC te evalueren en de impact daarvan op de preventie van decubitus te analyseren. Dit onderzoek bekijkt ook hoelang patiënten in verschillende houdingen liggen, met het oog op een betere inzet van de middelen van het ziekenhuis.

Methode

Er is een transversaal, retrospectief onderzoek uitgevoerd bij een steekproef van 10 patiënten die tussen 31-01-2023 en 17-03-2023 op de IC van een derdelijnsziekenhuis werden opgenomen, in totaal 45 dagen. De deelnemers werden gevolgd met houdingssensoren die veranderingen in houding, beweging en kantelhoek registreerden en zo perioden van immobiliteit en herpositioneringen in kaart brachten. Het vooraf getrainde zorgteam gebruikte de gegevens van de sensoren voor gerichte interventies om patiënten waar nodig te herpositioneren. Deze analyse is goedgekeurd door de medisch-ethische toetsingscommissie van de instelling.

Resultaten

Geautomatiseerde registratie

Met de monitoringsensoren kon de houding van de patiënten automatisch worden geregistreerd, met gegevens over hoelang en hoe vaak patiënten in rugligging, rechterzijligging en linkerzijligging lagen. In de monitoringperiode werd, met één patiënt als voorbeeld, van 31 januari tot 27 februari 2023 in totaal 27 dagen, 7 uur en 7 minuten gemonitord zonder opgeschorte meldingen. De interface van het systeem werkte gedurende de volledige monitoringperiode en toonde realtimegegevens zonder onderbrekingen, waardoor het zorgteam een volledig en doorlopend beeld had van de toestand van de patiënten.

Totale tijd per houding

Zoals de grafiek hieronder laat zien was rugligging de meest voorkomende houding, met een tijd van 12 dagen, 10 uur en 39 minuten. De linker- en rechterzijligging waren evenwichtig verdeeld, met respectievelijk 7 dagen, 5 uur en 54 minuten en 7 dagen, 8 uur en 56 minuten, wat erop wijst dat de wisselligging goed werd uitgevoerd — essentieel voor de preventie van decubitus.

Verpleegplan versus monitoring

De vergelijking tussen de in het verpleegplan voorgeschreven tijd per houding en de tijd die de sensor daadwerkelijk registreerde, liet zien dat de rugligging langer duurde dan voorgeschreven. Bij de linker- en rechterzijligging lagen de gemeten tijden dicht bij de voorgeschreven tijden, wat duidt op een goede protocolnaleving.

De technologie werd door het zorgteam positief beoordeeld vanwege de bijdrage aan de motivatie, sturing en betrokkenheid van het team.

Conclusie

Het onderzoek benadrukt het potentieel van houdingssensoren bij de realtime analyse van de houding van de patiënt, wat aanzienlijk bijdraagt aan de preventie van decubitus in kritieke zorgomgevingen. Deze sensoren leveren via internet geautomatiseerde gegevens over de houding van de patiënt, wat een dynamischere en meer persoonlijke aanpak mogelijk maakt. Dat verbetert de kwaliteit van zorg en sluit aan bij de aanbevolen praktijk, met nadruk op het belang van regelmatig en gemonitord herpositioneren, en bevordert een zorgcultuur die gericht is op preventie en patiëntveiligheid. Het invoeren van deze technologie op intensivecareafdelingen is een doeltreffende en innovatieve strategie: teams worden ondersteund met geluids- en beeldmeldingen, waardoor vroege en persoonlijke interventies mogelijk zijn die decubitus kunnen voorkomen. Met de analyse van de gegevens kunnen de protocollen voor wisselligging worden herzien en verbeterd. Zo ontstaat een waardevol instrument om de inzet van de middelen van het ziekenhuis te optimaliseren en de klinische uitkomsten te verbeteren, eventuele procesverbeteringen te toetsen en kansen voor gerichte actieplannen te vinden. De keuze voor deze technologische oplossingen weerspiegelt een bredere trend in de zorg om innovatie in te zetten voor complexe klinische uitdagingen en zo een veiligere, efficiëntere en kwalitatief betere, patiëntgerichte zorgomgeving te bevorderen.

Auteurs

Bruno Shoiti Ullrich Rondem, Camila Rinco Alves Maia, Elaine Cristina Ferreira Ianni, Jessica Sayuri Kojima en Sirlene Maria de Melo